Blog Art Rotterdam 2014 – Christine Schering

Blog Art Rotterdam 2014

Door Christine Schering

Dit jaar vindt Art Rotterdam plaats in de Van Nellefabriek. De oude tabaksfabriek biedt een bijzondere locatie voor de beurs. Zonder de wapperende Art Rotterdam vlaggen langs het pad had ik niet geraden dat op deze locatie tussen de industriële gebouwen een kunstbeurs plaatsvindt. Zodra ik echter voorbij de slagbomen ben, zie ik iets dat wat weg heeft van een enorme witte donut met twee witte kegels ervoor. Het is het werk Silent City van Robert Sweere en biedt de mogelijkheid om te ontsnappen aan de drukte van de stad of in dit geval misschien wel de drukte van de kunstbeurs zelf.

100_4021Het kunstwerk en de vlaggen geven aan dat de Van Nellefabriek zijn oorspronkelijke functie heeft verloren, alleen de mensen die buiten staan te roken en de pakjes Van Nelle binnen suggereren dat hier ooit de bekende tabak werd verwerkt. Het postfordisme heeft zijn intrede gedaan. Dit wordt even later bevestigd door Manuel Gnam die het woord vastlegt in een (niet erg sterk) schilderij.

Binnen in de hal heeft elke galerie zijn eigen ‘white cube’. De galeriehouders en bezoekers praten met elkaar en het wordt duidelijk dat de kunstbeurs niet alleen is om de kunst te tonen, maar ook om bij te praten en zo het netwerk te onderhouden. Misschien zelfs wel om een nieuwe baan te bemachtigen; ik hoor iemand zijn studieverleden opnoemen. Ondanks dat er veel aan netwerken wordt gedaan, staat de kunst toch voorop; is er een overweldigende hoeveelheid en diversiteit aan kunst te zien.

100_4003Er zijn veel kunstwerken die eruit springen als je langs de stands loopt en om je aandacht vragen. Waar dit ook voor geldt, is het werk van Evi Vingerling dat wordt getoond door galerie Kristof de Clerq. Het schilderij valt op door zijn grote formaat, de grillige vormen op het doek en de schijnbare kleurverandering die optreedt wanneer je dichterbij komt. Van veraf lijkt het een witte vorm op een grijze ondergrond, maar als je dichtbij staat, zie je dat het zilver is in plaats van wit. Het zilver reflecteert de lichtverandering. Wanneer je naar de grillige vorm kijkt, treedt ondanks de abstractie herkenning op. De galeriehouder weet mij te vertellen dat Evi Vingerling zich laat inspireren door de natuur. Ze neemt foto’s en bewerkt deze dan. De foto’s inspireren haar tot het maken van de vormen in haar werk. Dit werk deed mij denken aan het gebladerte van bomen waar de lucht doorheen komt. De galeriehouder weet echter dat dit geïnspireerd is op bergen. De kwaliteit zit in de reflectie die het werk biedt, zowel letterlijk als figuurlijk. Het werk weerspiegelt zijn omgeving door de verf, waardoor je steeds weer nieuwe dingen ziet. Wanneer je weet dat het gebaseerd is op de natuur, biedt het werk een weerspiegeling van de omgeving op twee manieren. Aan de ene kant is het de vorm die een weerspiegeling is van de natuur en aan de andere kant is het de verf die de veranderende omgeving weerspiegelt. Het werk leert je de natuur om je heen op een nieuwe manier te waarderen.

100_4005Ook Sigurdur Gudmundsson heeft een element uit de natuur gebruikt. Bij Galerie van Gelder zijn meerder werken van hem te zien. Een werk dat ik bijzonder vind, is Come back muse, 2013. Het werk bestaat uit een blauw kunstboompje en een borstbeeld van een blauwe man met een zwart shirt aan en een witte blinddoek om. Het boompje is van de blaadjes tot aan de pot blauw, maar niet egaal. De textuur van het kunstboompje komt door de verf heen. De man is met zijn gezicht gericht naar de boom. Dit maakt nieuwsgierig. Waarom is de man geblinddoekt en waarom is hij blauw? Waarom is de blinddoek wit? Wat suggereert deze opstelling? Heeft de kleur blauw misschien een symbolische betekenis?

100_4007In de nieuwe sectie valt het werk The Shop Floor op van Ada Van Hoorbeke bij Grimmuseum (Berlijn). De installatie bestaat uit vleeskleurig/roze tegels die als twee delen een ovaal vormen. De vloer is om de pilaar heen gelegd. Tussen de tegels en rondom zijn groene flesjes geplaatst, waarvan er een paar gevuld zijn. Er liggen blauwe kussens op twee banken die aan een kant staan en aan de muur hangt een ingelijste, blauwe doek met de afdruk van de tegels. Deze afdruk is van de tegels die op de plek van de pilaar hoorden te liggen. De installatie was namelijk oorspronkelijk gemaakt voor de galerieruimte in Berlijn en is aangepast aan de nieuwe ruimte. De tegels in de vloer tonen een reliëf, dat een afdruk is van voetstappen. Volgens de galeriehouder is een correctere vertaling van de titel ‘Arbeidsvloer’, omdat de voetstappen en de bijbehorende muziek een weerspiegeling zijn van het (lichamelijk) werk. Ook hier dringt de werkelijkheid dus letterlijk door in het kunstwerk. Voor mij roept het werk ook associaties op met een kampvuur of samenkomen. Dit komt door de blauwe kussen op de bankjes en de groene flesjes tussen de tegels.

100_4009Bij galerie Paul Andriesse staat er een grote (menshoog) verkreukelde fles op een sokkel. Het is een werk van Stephen Wilks. Het keramiek, waarvan de fles gemaakt is, vertoont barstjes onder de glanzende laag. Het materiaal weerkaatst daardoor de tegenstrijdigheid van het onderwerp. Het verkreukelde flesje wat normaal als afval zou worden gezien, is uitvergroot en verheven tot kunstwerk. Door zoiets te verheffen tot kunstwerk, kan de kunstenaar ons, bedoeld of onbedoeld, bewust maken van hoeveel we eigenlijk consumeren en weggooien. De tegenstrijdigheid wordt opgewekt door de glans van het materiaal en de manier waarop het gekreukt is, wat het weer aantrekkelijk maakt om te zien. Doordat zoiets banaals als een flesje uitvergroot en verheven tot kunst wordt, kan het werk in de traditie van art nouveau of pop art geplaatst worden. Bij deze stromingen was het ook onduidelijk of de werken als kritiek of verheerlijking bedoeld waren.

100_4011Een ander werk dat opvalt is Letter Piece van Pieter Engels bij Martin van Zomeren. Het is een witte glanzende rechthoek van formica. Onderin zijn drie vierkante deurtjes die open staan. De ene wordt vastgehouden met een haakje en de andere twee kunnen vrij bewegen. Op de deurtjes staat ‘hallo’, ‘kom maar’ en ‘maak het nou’. De beweegbaarheid van de deurtjes en de tekst dagen je uit om er iets mee te doen, het werk te veranderen. Ook het feit dat het werk niet een volmaakte rechthoek maakt wanneer je de deurtjes inklapt, speelt met je verbeeldingskracht. Dit maakt het een speels en ironisch werk.

100_4024Bij Galerie Fons Welters hangt het werk van Olga Balema. In haar werk speelt taal en met name vertaling een prominente rol. Untitled bestaat uit een ijzeren fontein in een zwarte emmer. Aan de fontein hangt een broek in het roestige water. Ook de fontein is onderaan aangetast, er zitten gaten in en onderaan een grote spleet. Onder deze spleet staat drie keer ‘Please don’t see me’ geschreven. Wanneer je dit letterlijk neemt, zou het kunnen verwijzen naar de broek die ook nauwelijks zichtbaar is achter de fontein en in het water. Het werk is mysterieus doordat je niet meteen ziet wat er aan de hand is. Met het steeds vernieuwende roestige water en de gaten en spleet in de fontein laat Balema op een vernieuwende manier de vergankelijkheid van de dingen zien.

100_4014Galerie Stigter van Doesburg toont onder andere twee werken van Tjebbe Beekman. Beide schilderijen zijn fascinerend, doordat ze enerzijds fotografisch lijken en anderzijds er veel diepte en reliëf in zit. Dit maakt dat je het werk steeds weer nieuwe dingen in het werk ziet. Het schilderij is gebaseerd op een foto van een flatgebouw in Amsterdam Zuid, die in de stijl van de Amsterdamse School gebouwd is. De verf is dik aangezet waardoor hij met de verf zelf al diepte creëert. Dit wordt versterkt door de vlakken waar zand/grond en ander materiaal op het schilderij ligt.

100_4015In de projectieruimte zijn verschillende video’s te zien. Naast de grappige en sterke installatie van Erkka Nissinen is ook het werk The Gost of Modernity Lixiviados, 2012, van Miguel Angel Rios een sterk werk dat te zien is bij Akinci. De videoprojectie duurt iets meer dan vijf minuten. Als eerste zie je de grove zandgrond waar wat afval rondzwerft tegen een blauwe lucht. Je hoort een vlieg zoemen. Dan vallen er een voor een vierkante hutjes uit golfplaten uit de lucht. Vervolgens verschijnt er een glazen kubus die langs de huizen zweeft en zijn reis door het dorp vervolgt. Kijkend naar de titel lijkt de glazen doos de geest te zijn. De strakke vorm en het glas zijn immers kenmerken van het moderne. Bovendien biedt de glazen kubus een sterk contrast met de alles behalve moderne omgeving. De glazen kubus zou als metafoor gezien kunnen worden voor de moderniteit. De video lijkt een kritiek te zijn op de moderniteit, want wat heeft het deze mensen immer gebracht? Ze leven in armoedige omstandigheden. Toch levert het contrast van de glazen kubus, interessante en poëtische beelden op.

De kunstbeurs heeft mij ook meer inzicht gegeven in wat kunst is. In alle kunstwerken dringt de werkelijkheid p de een of andere manier door en wordt deze op een nieuwe manier getoond. Het spel tussen vorm en stof wat kunst volgens Niklas Luhmann in zich draagt, wordt zo minder abstract. Elke kunstenaar en elk kunstwerk speelt op zijn eigen manier met de werkelijkheid en giet deze op een ongebruikelijke manier in een nieuwe vorm. Het kunstwerk laat je zo de realiteit op een nieuwe manier ervaren.

Comments are closed.